luchten, dwarsventilatie

Luchten zonder koude voeten – Het spuibeleid voor in de winter

Geschreven op 29 oktober 2020 door Romy Schneider

Inmiddels zit het aardig tussen onze oren. Een effectief middel om de virusdeeltjes zo snel mogelijk uit onze klaslokalen en groepsruimtes te krijgen is voldoende luchtverversing. Het sleutelmotto luidt dan ook: ventileren, ventileren en nogmaals ventileren.

In de afgelopen maanden was hier veel aandacht voor. Scholen hebben hun ventilatiesystemen onder de loep genomen en Nederland is een adviescommissie rijker, namelijk het Landelijk Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS). 

‘Ventileren’ wordt dan al snel in dezelfde ademteug genoemd met ‘ramen moeten open’. Met de naderende winter op komst vragen bezorgde ouders zich onmiddellijk af: Wordt het niet veel te koud in de lokalen als de hele dag het raam open staat? Het beeld van in wollen dekens gehulde kinderen achter hun bureau komt om de hoek kijken.

Ventileren en spuien

Dat beeld is naar mijn mening deels gebaseerd op wat begripsverwarring. Spuien en ventileren wordt in de praktijk namelijk nog vaak door elkaar gehaald.
Even vooraf 2 gouden regels:

Ventileren is NIET de hele dag het raam wagenwijd open zetten en Spuien is een goede aanvulling maar GEEN vervanging van ventilatie.

Hieronder nog een keer de definities voor de 2 begrippen alvorens we kijken wat dan wel een goed spuibeleid is.

Ventileren is het voortdurend verversen van lucht. De buitenlucht vervangt telkens (een klein deel van) de binnenlucht. Vocht en gassen, zoals geurtjes en ziekteverwekkers uit bijvoorbeeld zwevende deeltjes fijnstof worden zo continu afgevoerd. Dit is de basis. Ventileren dient dus altijd te gebeuren. Ventilatie kan op natuurlijke en op mechanische wijze.
Wil je je verdiepen in de verschillende basisprincipes voor ventilatie?  Leestip: Ventilatiesystemen types en uitgangspunten https://romyschneider.nl/blog/ventilatiesystemen-types-en-uitgangspunten/

Spuien is het in korte tijd (paar minuten) verversen van alle vervuilde binnenlucht van een ruimte. Soms gebruik je hiervoor ook het woord: luchten. Spuien of luchten doe je door de ramen en/of buitendeuren wijd open te zetten. Dit is een goede en effectieve aanvulling op het ventileren.

Hele dag open ramen niet nodig

Als de ventilatie voldoende is, dan is het niet nodig de hele dag het raam open te zetten. Ook het RIVM heeft dit in een update bevestigd. Spuien is dus een aanvulling op ventileren, op het moment dat je ventilatie niet voldoende is. Deze aanvulling kan voor een frisse start bij elke les zorgen.

Met CO2 monitoren kan je goed zien wanneer een aanvulling nodig is. Als je een tijdje doorlopend gaat monitoren zal je een patroon herkennen waarop je je spuibeleid kunt aanpassen.

Waar moet je op letten bij het spuien?

Spuien doe je meerdere keren per dag met wijd geopende ramen. Ideale momenten om te spuien zijn de pauzes na elk lesuur. Spuien hoeft maar heel kort, waardoor de temperatuur in de ruimte niet te veel zal dalen. Door het grotere temperatuurverschil tussen binnen en buiten kan je in de winter korter luchten: 5 minuten luchten is in de winter vaak al voldoende om de lucht in een lokaal helemaal uit te wisselen. In de zomer is dat circa 15 minuten. Het effect van spuien werkt het beste als je de ramen en deuren tegenover elkaar open zet. Dit zorgt voor een goede doorspoeling van de ruimte. Alleen ramen aan een kant open zetten heeft onvoldoende effect. 

‘Ik zet regelmatig de deuren naar de gang open, is dat niet voldoende effectief?’ – Nee, luchten via de gang heeft geen enkele zin. Sterker nog: het risico bestaat dat aerosolen via de gang ook naar andere lokalen getransporteerd worden. Niet doen dus!

‘Je ziet vaak een raam in de kiepstand openstaan, helpt dat ook bij het luchten?’ – Nee, alleen de valramen of een enkel raam aan één kant openzetten heeft meestal onvoldoende effect. Het is een inefficiënte manier van luchtverversing, die in het koude seizoen bovendien leidt tot veel warmteverlies. Daarnaast bevordert deze vorm van luchten de schimmelvorming aan de kozijnen.

luchten, dwarsventilatie

Conclusie:

Ongetwijfeld is er werk aan de winkel op het gebied van luchtkwaliteit op scholen. Maar dat beeld van overal bibberende kinderen in wollen dekens is ook weer overdreven.  Van de scholen die hun situatie inmiddels hebben geïnventariseerd, weten we dat het merendeel aan de wetgeving voldoet.

Houd vooral in je achterhoofd dat ‘ventilatie’ niet hetzelfde is als ‘alle ramen open zetten’ en pas je spuibeleid aan bij je ventilatiesysteem; hoe slechter de ventilatie, des te vaker je zal moeten spuien. Lucht dus met beleid: zo voorkom je onnodige energieverspilling in de winter!

Kort samengevat:
1 – Spuien/ luchten: met wijd geopende ramen.
2 – Duur: 3-5 minuten in de winter/ 10-15 minuten in de zomer.
3 – Na elk lesuur spuien/ luchten.
4 – Dwarsventilatie: ramen en deuren tegenover elkaar open zetten, indien mogelijk.
5 – Bij het spuien/ luchten daalt de binnentemperatuur maar een paar graden. Na het sluiten van de ramen stijgt deze snel weer.

Bronnen en leestips voor meer verdieping:
Bundesumweltamt: Lueften in Schulen
Les op afstand.nl: Kortetermijnhandelingsperspectieven – Ventilatie op scholen winterperiode

Romy Schneider – Maatwerk in begrijpelijke taal

Romy Schneider Vastgoedadvies voor Scholen is opgericht om besturen te helpen het beste te halen uit hun huisvesting. Met voor iedereen begrijpelijke stappenplannen help ik scholen en kinderopvangorganisaties om een gebouw te creëren dat helemaal past bij hun pedagogische visie.

Ik richt me hierbij voornamelijk op ambitieuze bestuurders die:

✔ Waarde hechten aan een excellent schoolgebouw of kinderopvanglocatie
✔ Willen moderniseren of nieuwbouw starten
✔ De middelen voor onderhoud efficiënt willen inzetten
✔ Op (energie)kosten willen besparen
✔ Duurzaamheid willen uitstralen
✔ Professionele begeleiding zoeken

Bij mij kun je rekenen op een onafhankelijke en loyale partner met ruime bouwkundige ervaring, architectonisch inzicht en kennis van vastgoedbeheer.
Als expert huisvesting ben ik verbonden aan het Waarborgfonds en Kenniscentrum Kinderopvang en ondersteun ik bij maatwerkopdrachten op het gebied van huisvesting en duurzaamheid. Vanaf het begin ben ik actief betrokken geweest bij de ontwikkeling van het Kwaliteitskader Huisvesting Kinderopvang. Daarnaast was ik vele jaren lid van een schoolbestuur in het primair onderwijs en zag ik op deze manier de vragen en uitdagingen waar schoolbesturen tegenaan lopen van heel dichtbij.

door ir. Romy Schneider

Vastgoedadvies voor scholen

Lees ook

Simpel besparen op energiekosten: weet wat je verbruikt!
24 februari 2021

’BRRR, ER KOMT EEN KOUDEGOLF!’
8 februari 2021

Luchten zonder koude voeten – Het spuibeleid voor in de winter
29 oktober 2020

Krijg inzicht en bespaar kosten.

Een Quickscan legt de vinger op de pijnlijke plek en schept duidelijkheid.

Verminder kosten
Versimpel inzicht in bouwprocessen
 Verstand van zaken
Bespaar tijd

Met wie mag ik contact opnemen?

* Bekijk mijn Privacyverklaring. Ik kom voor een persoonlijk gesprek op locatie waarin we de mogelijkheden kunnen verkennen.

ir. Romy Schneider

Vastgoedadvies voor scholen
ROMY WORDT VERTROUWD DOOR